تأثیر اسید سالیسیلیک و زوال بذر بر شاخص‌های جوانه‌زنی و تغییرات آنزیم‌های آنتی اکسیدانی بذر گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) رقم صفه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رامین خوزستان، اهواز، ایران.

چکیده

بذر گیاهان روغنی مستعد زوال بوده و با گذشت زمان قدرت بذر در گیاهان روغنی سریع‌تر کاهش می‌یابد. به‌منظور بررسی اثر اسید سالیسیلیک برشاخص‌های جوانه‌زنی و تغییرات بیوشیمیایی بذر گلرنگرقم صفه در شرایط زوال، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملا تصافی با چهارو سه تکرار به ترتیب برای شاخص‌های جوانه‌زنی و بیوشیمیایی انجام شد. عامل اول شامل هفت سطح پرایمینگ بذر با اسیدسالیسیلیک صفر (آب مقطر)، 50 و 100 میلی‌گرم در لیتربرای مدت زمان 24 و 48 ساعت در دمای 15 درجه سانتی‌گراد و بذر بدون پرایمینگ(شاهد) و عامل دوم شامل چهار سطح زوال تسریع شده بذر به مدت صفر، 2، 4  و 6 روز بود. نتایج نشان داد اثر متقابل پرایمینگ بذر وزوال بر سرعت جوانه‌زنی، درصد گیاهچه طبیعی، درصد گیاهچه غیر طبیعی، طول گیاهچه، بنیه وزنی، وزن خشک گیاهچه، بنیه طولی و هدایت الکتریکی در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود، ولی درصد جوانه‌زنی و میزان فعالیت کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز و میزان پروتئین فقط تحت تاثیر اثرات اصلی قرار گرفت. نتایج نشان داد که با افزایش دوره زوال شاخص‌های جوانه‌زنی به‌طور معنی‌داری کاهش یافت و استفاده از تیمار پرایمینگ سبب افزایش در شاخص‌های جوانه‌زنی شد.میزان پروتئین و تغییرات کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز با افزایش زوال بذر کاهش یافت. اما استفاده از تیمار پرایمینگ، میزان پروتئین، کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز را تحت شرایط زوال و عدم زوال افزایش داد. در این تحقیق استفاده از تیمار پرایمینگ بذر با اسید سالیسیلیک 50 میلی‌گرم در لیتر برای مدت زمان 48 ساعت به‌طور معمول منجر به افزایش شاخص‌های جوانه‌زنی و فعالیت آنتی اکسیدانی و پروتئین محلول بذر گلرنگ نسبت به شاهد گردید.

کلیدواژه‌ها


Afzal, I., S. Basra., M. Farooq and A. Nawaz. 2006. Alleviation of salinity stress in spring wheat byhormonal priming with ABA, salicylic acid and ascorbic acid. Agric. Biol.1: 23-37.

Alivand, R., R. Tavakkol Afshari and F. Sharifzadeh. 2013. Effects of gibberellin, salicylic acid, and ascorbic acid on improvement of germination characteristics of deteriorated seeds of brassica napus. Iranian J. Agri. Sci. 43(4): 561-571. (In Persian)

Alivand, R., Tavakkol Afshari, R and F. Sharif-zadeh, 2010. The study of deterioration in oil seed crops under different storage conditions. M.Sc. Thesis. University of Tehran, Iran. (In Persian)

Ansari, O., and F. Sharifzadeh. 2012. Slow Moisture Content Reduction (SMCR) can improve some seed germination indexes in primed seeds of Mountain Rye (Secale montanum) under accelerated aging conditions. J. Seed Sci. Technol. 2(2): 68-76. (In Persian).

Ansari, O., and F. Sharifzadeh. 2013. Enzyme activity and germination characteristics improved with treatments that extend vigor of primed mountain rye seeds under ageing. Theo. Exper Plant. Physio.25(3): 1-6.

Ansari, O., H. R. Chogazardi., F. Sharifzadeh and H. Nazarli. 2012. Seed reserve utilization and seedling growth of treated seeds of mountain rye (Seecale montanum) as affected by drought stress. Cres. Aro.  Moldo. 150(2): 43-48.

Asadi Aghbolaghi, M., O. Ansari and M. Sedghi. 2014. The effect of salicylic acid and gibberellic acid on germination characteristics and changes of antioxidant enzymes under accelerated aging in sunflower (Helianthus annuus). Iranian J. Seed Sic. Thechnol. 3(1): 31-40.

Baalbaki, R.Z., R.A. Zurayk, R.A. Blelk, and S.N. Tahouk, 1999. Germination and seedling development of drought tolerant and susceptible wheat under moisture stress. Seed Sci. and Technol. 27:291-302.

Bailly, C. 2004. Active oxygen species and antioxidants in seed biology. Seed Sic. Res. 14:93-107.

Bailly, C., A. Benamar., F. Corbineau and D. Come. 2000. Antioxidant systems in sunflower (Helianthus annuus L.) seeds as affected by priming. Seed Sci. Res. 10: 35–42.

Basra, S. M. A., N. Ahmad., M. M. Khan., N. Iqbal and M.A. Cheema. 2003. Assessment of cotton seed deterioration during accelerate. Seed Sci .Technol. 31: 531-540.

Bradford, M. 1976. A rapid and sensitive method for the quantitation of protein utilizing the principle of protein-dye binding. Annu. Rev. Biochem. 72: 248-254.

Brey, E. A. 1997. Plant response to water deficit. Trend in Plant Sci. 2:48-54.

Ellis, R. H., and E. H. Roberts. 1981. The quantification of aging and survival in orthodox seeds. Seed Sic. Technol. 9: 373-409.

El-Tayeb, M. A. 2005. Response of barley grains to the interactive effect of salinity and salicylic acid. Plant Growth Regul. 45: 215-225.

Ghasemi-Golazani, K., and A. Hossinzadeh – Mahootchy. 2009. Changes in seed vigor of faba bean (Vicia faba L.) cultivars during development and maturity. Seed Sci. Technol. 37:713-720.

Hampton, J. G., and D. M. TecKrony. 1995. Handbook of vigor test methods. The International Seed Testing Association, Zurich. pp:117.

Hayat, S., Q. Fariduddin., B. Ali and A. Ahmed. 2005. Effect of salicylic acid on growth and enzyme activities of wheatseedlings. Acta Agron Hung. 53: 433-437.

Hayat, S., S. A. Hasan and Ahmad A. 2011. Growth, nitrate reductase activity and antioxidant system in cadmium stressed tomato (Lycopersicon esculentumMill) cultivars. Biotech. Agron. Soc. Environ. 15:401–414.

International Seed Testing Association.2010. International Rules,for Seed Testing.Seed Sci. Tech.13:299-513.

Janda, T., G. Szalai., I. Tari and E. Paldi. 1999. Hydroponic treatment with salicylic acid decreases the effects of chilling injury in maize (Zea mays L.) plants. Planta. 208: 175-180.

Johnson, L.B., and B.A. Cunningham. 1972. Peroxidase activity in healthy and leaf-rustinfected wheat leaves. Phytochemistry, 11: 547–551.

Kapoor, N., A. Arya., M. A. Siddiqui., A. Amir and H. Kumar. 2010. Seed deterioration in chickpea (Cicer arietinum L.) under accelerated aging. Asian. J. Plant. Sci. 9:158-162.

Mazaheri tirani, M., and Kh. Manouchehri Kalantari. 2007. Effects of the role of salicylic acid, drought stress, ethylene and interaction of three factors on seed germination of Brassica napus. Iranian J. Biol. 19(4): 408-418. (In Persian)

McDonald, M.B. 1999. Seed deterioration: physiology, repair and assessment. Seed Sci. Technol. 27:177-237.

Mohammadi, H., A. Soltani., H. R. Sadeghipour and H. Zeinali. 2011. Effects of seed aging on subsequent seed reserve utilization and seedling growth in soybean. Int. J Plant. Prod. 5(1): 65-70.

Moradi, A., and O. Younesi. 2009. Effects of Osmo- and Hydro-priming on Seed Parameters of Grain Sorghum (Sorghum bicolor L.). Aus. J Basic. Apply Sci. 3: 1696-1700.

Pasandi Pour, A., H. Farahbakhsh, M. Saffari, and B. Karamat. 2013. The effect of salicylic acid on some physiological reactions of fenugreek (Trigonella foenum-graecum) under salinity stress. J. Crop Ecophysiol. 7(2):215-228. (In Persian)

Powell, A. A., and S. Mathew. 1977. Deteriorative changes in pea seed stored in humid or dry conditions. J. Exper. Botany. 28: 225-234.

Rajasekaran, L.R., A. Stiles, M.A. Surette, A.V Sturz, T.J. Blake, C. Caldwell, and J. Nowak, 2002. Stand establishment technologies for processing carrots: effects of various temperature regimes on germination and role of salicylates in promoting germination at low temperatures. Can. J. Plant Sci. 82: 443-450.

Rastegar, Z., M. Sedghi and S. Khomari. 2011. Effects of accelerated aging on soybean seed germination indices at laboratory conditions. Not. Sci. Biol. 3:126-129.

Seiadat, S.A., A. Moosavi and M. Sharafizadeh. 2012. Effect of seed priming on antioxidant activity and germination characteristics of maize seeds under different aging treatments. Res. J. Seed. Sci. 5: 51-62. (In Persian)

Seid Mohammadi, M. R. Tavakkola Afshari and M. Mirab zadeh. 2012. The effect of salicylic acid on temperature-moisture responses in aged seed of Brassica Napus. Msc. Thesis. University of Tehran, Iran. (In Persian)

Sung, J. M., and T. L. Jeng. 1994. Lipid peroxidation and peroxide-scavenging enzymes associated with accelerated aging of peanut seed. Physio. Plant. 91: 51-55.

Tasgin, E., O. Atic and B. Nalbantoglu. 2003. Effect of salicylic acid on freezing tolerance in winter wheat leaves. Plant Growth Regul. 41: 231-236.

Verma, S.S., V. Verma and R.P.S. Tomer. 2003. Studies on seed quality parameters in deterioration seeds in Brassica. Seed Sci.Technol. 31: 389-396.

Viera, R. D., S.A. Neto, S.R. Mudrovitsch de Bittencourt and M. Panobianco. 2004. Electrical conductivity of the seed soaking solution and soybean seedling emergence. Scintia Agricola. 61: 164- 168.