بررسی شاخص‌های جوانه زنی و رشد گیاهچه لاین‌ها و ارقام سورگوم در شرایط تنش شوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

3 دانشیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد

چکیده

به­ منظور ارزیابی اثر تنش شوری بر شاخص­های جوانه­ زنی گیاهچه سورگوم، آزمایشی در سال 1393 در آزمایشگاه غلات دانشکده­ی کشاورزی دانشگاه شیراز، بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به اجرا درآمد. فاکتورهای آزمایش شامل 5 سطح شوری (شاهد، 3/5، 6/5، 9/5 و 12/5 دسی­زیمنس بر متر) و 44 نوع بذر سورگوم بود. نتایج تجزیه واریانس نشان ­داد سطوح مختلف شوری اثر معنی­داری بر شاخص­های جوانه­زنی از جمله سرعت و درصد جوانه­زنی، طول و وزن خشک گیاهچه و شاخص بنیه­ی بذر داشت. نتایج مقایسه میانگین نشان ­داد لاین KDFGS19 از نظر شاخص­های درصد جوانه­زنی (86%)، طول گیاهچه (386/2 میلی­متر) و شاخص بنیه­ی بذر (332/33) و رقم قلمی هرات از لحاظ سرعت جوانه ­زنی (12/6 تعداد در روز) بیشترین میزان را به خود اختصاص دادند. مقایسه گروهی بین لاین­ها و ارقام نشان دادکه در تمامی شاخص­های مورد بررسی (به استثنای وزن خشک گیاهچه) بین این دو گروه تفاوت معنی­ داری وجود داشت بطوری­که میانگین شاخص­ سرعت و درصد جوانه ­زنی در لاین­ها، و میانگین طول گیاهچه و شاخص بنیه­ ی بذر در ارقام برتری نشان دادند. 

کلیدواژه‌ها


 

 

Abnous, M. 2001. Evaluation of physiological effect of drought stress on seed germination and seedling growth of lentil. MS.c. Thesis, Ferdowsi Univ. of Mashhad.

Ahrar, A. R., S.A. Tabatabaei and A. Foman-ajirloo A. 2010. Evaluation of grain sorghum cultivars for salinity tolerance in various growth stages. M.Sc. Thesis. Islamic Azad University, Maybod Branch, Yazd, Iran.

Ali, S. A. M., A. Y. Idris  and M. S. A. Abo. 2014. Effect of Salinity on Seed Germination and Seedling Growth of Pearl millet (Pennisetum glaucum L.) and Sorghum (Sorghum bicolor L.). J. Plant. Pest Sci. 1(1): 1-8.

Alizadeh,  M. A. 1997. Loss of vigor and disease resistance in wheat seeds stored in Iranian climate. Ph. D. Thesis. Salford: Univ. of Salford, 289 p.

Almodares, A., M. R. Hadi and B. Dosti. 2007. Effects of salt on germination percentage and seedling growth in sweet sorghum cultivars. J.  Biol. Sci. 7(8): 1492-1495.

Anagholi, A., S.A. Tabatabaei and A. Foman. 2010. Evaluation of salinity tolerance of forage sorghum varieties with stress tolerance and susceptibility indices. (In Persian with English Abstract) Electronic J. Crop Prod. 3(1): 89-102.

Ashraf, M., and M. R. Foolad. 2007. Role of glycine betaine and proline in improving plant abiotic stress resistance. Environ. Exp. Bot. 59: 206-216.

Azadi, M. S., E. Yunesi, S.A. Tabatabaei and O. Ansari. 2013. Effect of Ascorbic acid on germination traits and biochemical variations of Sorghum under salinity stress. (In Persian, with English Abstract). J. Seed Sci. 3(3): 43-51.

Blum, A., J. Mayer, G. Golan and B. Sinmena. 1999. Drought resistance of DH lines population of rice in the field. In: Ito, J.O. Tool, B. Hardy (ed) Genetic improvement of rice for water-limited environments International Rice Research Institute, Los Bannos, Mallina, Philippines. pp: 319-330.

Bradford, K. J. 1986. Manipulation of seed water relations via osmotic priming to improve germination under stress conditions. Hortic. Sci, 21: 1105-1112.

Cramer, G. R., K. Urano, S. Delrot, M. Pezzotti and K. Shinozaki. 2011. Effects of abiotic stress on plants: a systems biology perspective. BMC Plant Biol, 11(1): 163.

Demir Kaya, M., G. Okcu, M. Atak, Y. Cikili  and O. Kolsarici. 2006. Seed treatments to overcome salt and drought stress during germination in sunflower (Helianthus annuus L.). Eur. J. Agron. 24: 291-295.

Dianati-Tilaki, G., B. Shakarami, M. Tabari and B. Behtari. 2011. The effect of NaCl priming on germination and early growth of seeds of Festuca ovina L. under salinity stress conditions. (In Persian, with English Abstract) Iranian J. Range Desert Res. 18(3): 452-462.

El Naim, A. M., K.E. Mohammed, E.A. Ibrahim and N.N. Suleiman. 2012. Impact of salinity on seed germination and early seedling growth of three sorghum (Sorghum bicolor L. Moench) cultivars. Sci. Technol. 2(2): 16-20.

Emam, Y. 2013. Cereal Crop Production (1st edition). Iran Univ. Press. 190p.

Endalew, T., A. Mebeaselassie and T. Kindie. 2013. Genotypic variation for salinity tolerance in sorghum (Sorghum bicolor (L.) Moench) genotypes at early growth stages. J. Stress Physiol. Biochem. 9(2): 253-262.

Esmaelipour, N., and M. Mojadam. 2009.Effect of seed hydro priming on germination and seedling growth of sweet sorghum under salinity stress. (In Persian, with English Abstract) J. Crop Physiol, 1(3):51-59.

Gholinezhad, E. 2011. Effect of salinity stress on germination traits of wheat cultivars. (In Persian, with English Abstract) J. Seed Sci .Technol.1(1): 14-21.

Houle, G., L. Morel,  C.E. Reynolds and J. Siegel. 2001. The effect of salinity on different developmental stages of an endemic annual plant, Aster laurentianus (Asteraceae). Am. J. Bot. 88: 62-67.

Igartua, E., M.P. Gracia and J.M. Lasa. 1994. Characterization and genetic control of germination, emergence responses of grain sorghum to salinity. Euphytica. 76(3):185–193.

Katergi, N., J.W. Van Hoorn, A. Hamdy, F. Karam and M. Mastrortilli. 1994. Effect of salinity on emergence and on water stress early seedling growth of sunflower and maize. Agric. Water Manage. 26: 81-91.

Koca, M., M. Bor, F. Ozdemir and I. Turkan. 2007. The effect of salt stress on lipid peroxidation, antioxidative enzymes and proline content of sesame cultivars. Environ. Exp. Bot. 60: 344-351.

Maas, E.V., J.A. Poss and G.J. Hoffamn. 1986. Salinity sensitivity of sorghum at three growth stages. Irrig. Sci. 7: 1–11.

Macharia, J.M., J. Kamau, J.N. Gituanja and E.W. Matu. 1994. Effects of sodium salinity on seed germination and seedling root and shoot extension of four sorghum [Sorghum bicolor (L.) Moench] cultivars. Inter Sorghum and Millets Newsl. 35:124–125.

Maguire, J. D. 1962. Speed of germination—aid in selection and evaluation for seedling emergence and vigor. Crop Sci. 2: 176-177.

Patane C., A. Saita and O. Sortino. 2013. Comparative effects of salt and water stress on seed germination and early embryo growth in two cultivars of sweet sorghum. J. Agron. Crop Sci. 199(1), 30-37.

Rani, C. R., C. Reema, S. Alka and P.K. Singh. 2012. Salt tolerance of Sorghum bicolor cultivars during germination and seedling growth. Res. J. Recent Sci. 1(3): 1-10.

Ranjbar. G.H., and H. Pirasteh-Anosheh. 2015. A glance to salinity researches in Iran; Emphasis on improved crop production. (In Persian, with English Abstract)  Iranian J. Cop Sci. 17(2):1-14.

SitiAishah, H., A.R. Saberi, R.A. Halim and A.R. Zaharah. 2010. Salinity effects on germination of forage sorghums. J. Agron. 9 (4): 169-174.

Soltani, A., M. Ghalipoor and E. Zeinali. 2006. Seed reserve utilization and seedling of wheat as affected by drought and salinity. Environ. Exp. Bot. 55: 195-200.