نقش موسیلاژ بر جوانه زنی سیزده گونه گیاه دارویی تحت سطوح مختلف پتانسیل اسمزی (پلی­اتیلن­گلایکول)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه زراعت و اصلاح نباتات

2 استادیار دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه زراعت و اصلاح نباتات

3 استاد دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه زراعت و اصلاح نباتات

چکیده

به منظور بررسی نقش موسیلاژ در جوانه زنی بذر گیاهان دارویی تحت شرایط تنش خشکی، آزمون جوانه زنی در 4 تکرار 25 تایی بذر 13 گونه گیاه دارویی شامل: قدومه Alyssum homalocarpumخاکشیرDescurainia Sophia، کتانLinum usitatissimumsشنبلیله Trigonella  foenumgraecumبادرنجبویهMelissa officinalisبالنگو Lallemantia ibricaمریم­گلی و مریم­گلی­کبیرSalvia officinalis and  Salvia sclareaاسفرزه Plantago  psylliumاسفرزه­فرانسوی Plantago  ovateبارهنگ­کبیر Plantago  majorریحان سبز و بنفشOcimum basilicum (green)and(violetاز خانواده­های چلیپائیان (Brassicaceaeکتان (Linaceae)نیامداران (Fabaceae)نعناعیان(Lamiaceae)وبارهنگ (Plantaginaceae)در پتری­دیشهای با قطر دهانه 9 سانتی‌متری روی کاغذ صافی مرطوب شده با آب مقطر در آزمایشگاه تحقیقات بذر دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1391 انجام شد. بهمنظور اعمال تنش خشکی، پتانسیل‌های اسمزی با پلی­اتیلن گلایکول در 5 سطح صفر، 0/1-، 0/2-، 0/3-، 0/4- مگاپاسکال ایجاد و درصد و متوسط زمان جوانه زنی گونه­های مذکور تعیین شد. نتایج نشان داد سطوح پتانسیل اسمزی اثر معنی‌داری بر درصد و متوسط زمان جوانه زنی بذر گونه‌های فوق داشت(p ≤ 0.1).Plantago psylliumMelissaofficinalis,Linum usitatissimumsگونه­های متحمل به فشار اسمزی وMelissa officinalis, Alyssum homalocarpum, Plantago  majorگونه­های حساس به فشار اسمزی بودند، سایر گونه­ها از تحمل متوسط در سطوح مورد بررسی تنش برخوردار بودند. به نظر می­­رسد مقدار موسیلاژ در میزان تحمل به تنش در گونه­های فوق موثر بوده و همچنین موسیلاژ اثر مثبتی بر کاهش اثر تنش در اکثر گونه‌های مورد بررسی داشت که می‌تواند مزیتی اکولوژیک در مرحله جوانه زنی آن‌ها در شرایط تنش خشکی باشد.

کلیدواژه‌ها


Aghilian, S.H. 2010. Assessment of the seed dormancy and storage potential of forty medicinal plant species
grown in Iran. MSc Thesis. Faculty of Agriculture, the University of Ferdowsi University of Mashhad, Iran. [In Persian with English summary].
Boromand- Reza Zadeh, Z., and A. Koocheki, 2005. Response of seed germination Ajowan, fennel, dill
Salt stress due to matric and osmotic potential of polyethylene glycol 6000 at different temperatures. Agron. Res. Iran. 3(2): 207-217. irak, C., K. Kevseroglu, and A.K. Ayan, 2007.
Breaking of seed dormancy in a Turkish endemic
Hypericum species: Hypericum aviculariifolium subsp. depilatum var. depilatum by light and some pre- soaking treatments. J. Arid Environ. 68(1): 159-164. Emami, A., and Z. Tayrani Najaran, 2008. Pharmacognosie Phytochimie Plantes Medicinales. Mashhad
University of Medical. 143pp. [In Persian]. Ghani, A., M. Azizi and A. Tehranifar, 2009. Response of Achillea specie to drought stress induce by
polyethylene glycol in germination stage. Iran. J. Aromatic Plants. 25(2): 261-271. Hassani, A. 2005. Effects of water stress induced by polyethylene glycol on germination characteristics of
basil (Ocimum basilicum). Iran. J. Aromatic Plants. 21: 535-543. Hosseini, H., and P. Rezvani-Moghadam, 2006. Effect of water and salinity stress in seed germination of
Isabgol (Plantago ovata). Agron. Res. Iran. 4: 15-22. Huang, Z., Y. Gutterman and Z. Hu, 2000. Structure and function of mucilaginous achenes of Artemisia
monosperma in habiting the Negev Desert of Israel. Isr. J. Plant Sci. 48: 265-266. Huang, Z., Y. Gutterman and D. J. Osborne, 2004. Value of the mucileginous pellicle to seeds of the sand
stabilizing desert woody shrub Artemisia sphaerocephala (Astraceae). Trees, 18: 669-676. Huang, Z., I. Babriak, D.J. Osborne, M. Dong and Y. Gutterman, 2008. Possible role of Pectin ñ Containing mucilage and dew in repairing embryo DNA of seeds adapted to desert conditions. Ann. Bot. 101: 277 ñ 283. James, A., Young and Raymond, A. Evans, 1973. Mucilaginus Seed Coats. Weed Sci. 21(1): 52-54. Michel, B. E., and M. R. Kaufmann, 1973. The osmotic potential of polyethylene glycol 6000, Plant Physiol. 51:914-916. Penfield, S., R.C. Meissner, D.A. Shoue, N.C. Carpita and M.W. Bevan, 2001. MYB61 is required for
mucilage deposition and extrusion in the Arabidopsis seedcoat. Plant Cell. 13: 2777-2791. Rautengarten, C., B. Usadel, I. Neumetzler, J. Hartmann, D. Bussis and T. Altmann, 2008. Asubtilisin -
like serine protease essential for mucilage release from Arabidopsis seedcoats. Plant J. 54: 466-480. Thapliyal, R.C., S.S. Plartyal and j. M. Baskin, 2006. Role of mucilage in germination of Dillenia indica
(Dilleniaceae) seeds. Aust. J. Bot. 56: 583 ñ 589. Toncer, O.G., and S. Tansi, 2000. The caper (Capparis ovata) culture in Turkey. Pak. J. Biol. Sci. 3: 568- 570. Yang, x., M. Dong and Z. Huang, 2010. Role of mucilage in the germination of Artemizia sphaerocephala
(Astraceae) achenes exposed to osmotic stress and salinity. Plant Physiol. Biochem. 48: 131- 135.