تأثیر تیمارهای مختلف فرسودگی بذر و جوانه زنی در دماهای مختلف بر فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانت و پراکسیداسیون لیپیدی گیاهچه های کدوی تخم کاغذی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته علوم وتکنولوژی بذر/گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 عضوهیئت علمی/ گروه زراعت واصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 عضو هیئت علمی/گروه زراعت واصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

چکیده

به منظور بررسی اثرات فرسودگی بذر بر میزان فعالیت آنزیم­ های آنتی­ اکسیدانت و پراکسیداسیون لیپیدی در گیاهچه­ های کدوی ­تخم کاغذی آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرارانجام گرفت. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح فرسودگی (شاهد، 5 و 10 روز فرسودگی در دمای 45 درجه سانتی­گراد با رطوبت نسبی 95 تا 100 درصد( و سه سطح دماهای جوانه­ زنی (15، 25 و 35 درجه) بود. نتایج حاصل نشان داد که آنزیم­های سوپراکسیددیسمیوتاز و کاتالاز تحت تأثیر فرسودگی 5 روز و در دمای 25 درجه و پراکسیداز در تیمار شاهد و در دمای 25 درجه بیشترین فعالیت را داشتند. همچنین، بیشترین میزان مالون دی آلدئید (1/7 میلی مول بر گرم وزن­ تر) در دمای 15 درجه و در بذور 10 روز فرسوده مشاهده شد. بیشترین مقدار ماده خشک مصرف شده در تنفس (0.018 میلی گرم) از تیمار 5 روز فرسودگی و دمای 35 درجه حاصل شد و کم­ترین (0.009 میلی گرم) آن نیز مربوط به 10 روز فرسودگی و دمای 35 درجه بود. به نظر می­ رسد که کاهش قدرت بذر بر اثر فرسودگی و دمای بالا منجر به تنش اکسیداتیو و پراکسیداسیون لیپیدی شده و گیاه برای مقابله با آسیب­ های ناشی از آن میزان فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدانت را افزایش داده است. با توجه به نتایج حاصل از شاخص ­های جوانه ­زنی و آنزیم ­های آنتی ­اکسیدانت دمای 15 درجه بهترین دما برای جوانه ­زنی بذرهای فرسوده این گیاه است

کلیدواژه‌ها


Abi, H. 1984. Catalase in vitro. Method of Enzymology, 105:121-126.

Aruyi, H., M. Azizi Arani, and A. Emami. 2007. Effect of planting date on the grain yield and oil content in medicinal pumpkin. Final research report. No. 2. Department of Horticulture. Ferdowsi University of Mashhad.

Asada, K. 1994. Production and action of active oxygen species in photosynthetic tissues. In: Foyer CH and Mullineaux PM, eds. Causes of photooxidative stress and amelioration of defense systems in plants. London: CRC Press. 77-104.

Basra, S.M.A., N. Ahmad, M.M. Khan, N. Iqbal, and M.A. Cheema. 2003. Assessment of cotton seed deterioration during accelerated ageing. Seed Sci. Technol. 31: 531-540.

Bhattachrjee, S. 2005. Reactive oxygen species and oxidative burst: roles in stress, senescence and signal transduction in plant. Curr. Sci. 89: 1113-1121.

Bowler, C., M. Van Montagu, and D. Inzé. 1992. Superoxide dismutases and stress tolerance. Ann. Rev. Plant Physiol. Plant Mol. Biol. 43: 83-116.

Cakmak, T., O. Atici, G. Agar, and S. Sunar. 2010. Natural aging- related biochemical changes in alfalfa seeds stored for 42 years. Int. Res. J. Plant Sci. 1(1): 1-6.

Copeland, L.O., and M.B. McDonald. 1985. Seed vigor and vigor tests. In principles of Seed Science and Technology. Second Edition, McMilan Publishing Company, New York. U.S.A. pp. 121-144.

De Figueiredo, E., M.C. Albuquerque, and N.M. De Carvalho. 2003. Effect of the type of environmental stress on the emergence of sunflower (Helianthus annus L.), soybean (Glycine max L.) and maize (Zea mays L.) seeds with different levels of vigor. Seed Sci. Technol. 31:465-479.

Desikan, R., S.A.H. Mackerness, J.T. Hancock, and S.J. Neill. 2001. Regulation of the Arabidopsis transcriptome by oxidative stress. Plant Physiol. 127: 159-172.

Dornbos, D.L., Mullen, R. E., Shibles, R.M. 1989. Drought stress effects during seed filling on soybean seed germination and vigour. Crop Sci. 29: 476-480.

Ellis, R.H., and E.H. Roberts. 1980. Towards a rational basis for testing seed quality. In: P.D. Hebblethwaite (ed.) Seed Production. Bufferworths, London. pp. 605-635.

Ghasemi Golezani, K., V. Salehian, F. Rahimzadeh Khoie, and M. Moghaddam. 1996. Effect of seed vigor on seedling emergence and grain yield of wheat. J. Agric. Sci. Nat. Res. 3: 48-54. (In Persian, with English Abstract).

Ghassemi-Golezani, K., S. Khomari, B. Dalili, A. Hosseinzade-Mahootchy, and A. Chadordooz-Jeddi. 2010. Effects of seed aging on field performance of winter oilseed rape. J. Food Agric. Environ. Sci. 8: 175-178.

Giannopolitis, C.N., and S.K. Ries. 1977. Superoxide dismutase. I. Occurrence in higher plants. J. Plant Physiol. 59: 309-314.

Hasan, M. A., J.U. Ahmed, M.M. Hossein, and M.A. Ullah. 2004. Germination characters and seed reserve mobilization during germination of different wheat genotypes under variable temperature regimes. J. Nat. Sci. Found. Sri Lanka. 32:97-107.

International Seed Testing Association. International rules for seed testing (supplement). Seed Sci. Technol. 27: 1-333.

Jordan, G.L., and M.R. Haferkamp. 1989. Temperature responses and calculated heat units for germination of several range grasses and shrubs. J. Range Manage. 42:41-45.

Kaewnaree, P., S. Vichitphan, P. Klanrit, B. Siri, and K. Vichitphan. 2011. Effect of accelerated aging process on seed quality and biochemical changes in sweet pepper (Capsicum annuum L.). Seed Biotechnol. 10(2): 175-182.

Kato, M., and S. Shimizu. 1987. Chlorophyll metabolism in higher plants. VII. Chlorophyll degradation in senescing tobacco leaves: phenolic dependent peroxidative degradation. Can. J. Bot. 65: 729–735.

Kusvuran, S., S. Ellialtioglu, and Z. Polat. 2013. Antioxidative enzyme activity,lipid peroxidation, and proline accumulation in the callus tissues of salt and drought tolerant and sensitive pumpkin genotypes under chilling stress. Hortic. Environ. Biotechnol. 54(4): 319-325.

Magbanua, Z.V., C.M.D. Moraes, T.D. Brooks, W.P. Williams, and D.S. Luthe. 2007. Is catalase activity one of the factors associated with maize resistance to Aspergillus flavus. Mol. Plant Microbe Interact. 20(6): 697–706.

Marshal, A.H., and D.N. Lewis. 2004. Influence of seed storage conditions on seedling emergence, seedling growth and dry matter production of temperate forage grasses. Seed Sci. Technol. 9:493-501.

McCue, P., and K. Shetty. 2002. A biochemical analysis of Mungbean (Vigna radiata) response to microbial polysaccharides and potential phenolic-enhancing effects for nutraceutical applications. Food Biotechnol. 16:57–79.

McDonald, M.B. 1999. Seed deterioration: Physiology, repair and assessment. Seed Sci. Technol. 27: 177-237.

Mittler, R. 2002. Oxidative stress, antioxidants and stress tolerance. Trends Plant Sci. 7: 405-410.

Mittler, R., S. Vanderauwera, M. Gollery, and F. Van Breusegem. 2004. Reactive oxygen gene network of plants. Trends Plant Sci. 9(10): 490-498.

Murthy, U.M.N., Y. Liang, P.P. Kumar, and W.Q. Sun. 2002. Non-enzymatic protein modification by the Maillard reaction reduces the activities of scavenging enzymes in Vigna radiate. Physiol. Planta. 115: 213–220.

Omid Beygi, R. 1995. Principles of production and processing of medicinal plants. Fekr Ruz Publications. P: 283. (In Persian).

Perry, D. A. 1980. The concept of seed vigour and its relevance to seed production techniques. In: P. D. Hebblethwaite (ed.). Seed production. Butterworths, London, pp. 585-591.

Quiroga, M., C. Guerrero, M.A. Botella, A. Barcelo, I. Amaya, M.I. Medina, F.J. Alonso, S.M. De Forchetti, H. Tigier, and V. Valpuesta. 2000. A tomato peroxidase involved in the synthesis of lignin and suberin. Plant Physiol. 122: 1119-1127.

Ram, C., and L.E. Weisher. 1988. Effect of artificial aging on physiological biochemical parameters of seed quality in wheat. Seed Sci. Technol. 16:579-587.

Sairam, R.K., K.V. Rao, and G.C. Srivastava. 2002. Differential response of wheat genotypes to long term salinity stress in relation to oxidative stress, antioxidant activity and osmolyte concentration. Plant Sci. 163:1037-1046.

Sevengor, S., F. Yasar, S. Kusvuran, and S. Ellialaltioglu. 2011. The effect of salt stress on growth, chlorophyll content, lipid peroxidation and antioxidative enzymes of pumpkin seedling. Afr. J. Agric. Res. 6(21): 4920-4924.

Singh Gill, S., and N. Tuteja. 2010. Reactive oxygen species and antioxidant machinery in abiotic stress tolerance in crop plants: A Review. Plant Physiol. Biochem. 48: 909-930.

Soltani, E., B. Kamkar, S. Galeshi, and F. Akram Ghaderi. 2008. The effect of seed deterioration on seed reserves depletion and heterotrophic seedling growth of wheat. J. Agric. Sci. Nat. Resour. 15(1): 13-17. (In Persian, with English Abstract).

Sunkar, R. 2010. Plant stress tolerance (Methods and Protocols). Department of Biochemistry and Molecular Biology. 401p.