دماهای کاردینال جوانه‌زنی بذر شش اکوتیپ بارهنگ کبیر(Plantago major)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، پردیس بین الملل دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 عضو هیئت علمی/ گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.

3 عضو هیئت علمی/ گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

5 عضو هیئت علمی/ گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده

با توجه به افزایش مصرف گیاهان دارویی و تخریب روز افزون رویشگاههای طبیعی آنها، اهلی سازی وکشت آنها در نظام‌های زراعی اهمیت خاصی دارد. در این راستا اطلاع از خصوصیات این گیاهان، از جمله دماهای کاردینال جوانه‌زنی ضروری می‌‌باشد. به منظور تعیین دمای کاردینال و تأثیر دما بر درصد و سرعت جوانه‌زنی بذور شش اکوتیپ (بیرجند، قائن، تربت حیدریه، مشهد، کلات و بجنورد)  بارهنگ کبیر آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 9 سطح دمایی (5، 10، 15، 20، 25، 30، 35، 40 و 45 درجه سانتی گراد) و چهار تکرار در آزمایشگاه فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده‌کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد‌ در سال‌ 1392 انجام شد.جهت تعیین دماهای کاردینال از مدل‌های خطوط متقاطع و پنج پارامتری بتا بین سرعت جوانه زنی و دما استفاده شد. نتایج نشان داد که حداکثر درصد جوانه‌زنی را اکوتیپ‌های بجنورد و بیرجند به ترتیب در دمای 30 و 35 درجه سانتی گراد داشتند. در گستره دمایی 20 تا 35 درجه سانتی‌گراد اکوتیپ بیرجند درصد جوانه‌زنی بیشتری نسبت به سایر اکوتیپ‌ها داشت. براساس مدل‌های برازش داده شده بسته به اکوتیپ محدوده دمای حداقل( 6.3 تا 8.9 و 1.8 تا 5 درجه سانتی‌گراد)، دمای مطلوب (31.1 تا 35.9 و 28.6 تا 35.2 درجه سانتی‌گراد) و دمای حداکثر (43.3 تا 45.1 و 45 تا 45.6 درجه سانتی‌گراد) به ترتیب در مدل‌های خطوط متقاطع و پنج پارامتری بتا  تخمین زده شد. تنوع در دمای کاردینال اکوتیپ‌های بارهنگ احتمالاً به دلیل سازگاری آنها به شرایط محیطی متفاوت و تنوع ژنتیکی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


Adam, N. R., D. A. Dierig, T. A. Coffelt, M. J. Wintermeyer, B. E. Mackey, and G. W. Wall. 2007. Cardinal temperatures for germination and early growth of two Lesquerella species. Indian Crops and Products. 25: 24-33.

Akram Ghaderi F., A. Soltani, and H. R. Sadeghipour. 2008. Cardinal temperatures of germination in medicinal Pumpkin (Cucurbita pepo convar. Pepo var. styriaca), Borago (Borago officinalis L.) and Black cumin (Nigella sativa L.). As. J. Plant Sci. 7 (6): 574-578.

Andersson., L., and P. Milberg. 1998. Variation in seed dormancy among mother plants, populations and years of seed collection. Seed Sci Res. (8): 29-38.

Azimi, R., M. Khajeh-Hosseinim, and F. Falahpor. 2014. Evaluation of seed germination features of Bromus kopetdaghensis Drobov under different temperature. J. of Range and Watershed Management. 67 (2): 253-261. (In Persian with English Abstract.)

Balashahri, M., R. Farhadi, R. Mehdizade Dehostai, I. Ghadiri, and M. Rahimi. 2013. Evaluation of cardinal temperatures and germination response to temperature in Safflower (Carthamus tinctorius L.) Medicinal plant. J. Am. Sci. 9 (1): 56-60.

Cavieres, L.A., and M. T. K. Arroyo. 2000. Seed germination response to cold stratification period and thermal regime in Phacelia secunda (Hydrophyllaceae). Plant Ecol. 149: 1-8.

Fernandez-Pascual E., B. Jimenez-Alfaro., T. E. Diaz-Gonzalez, and F. Perez-Garcia. 2010. Relationship between climate and seed germination at a local scale in a narrow endemic species. 3rd Proceedings of the Seed Ecology Conference, June 2010, Salt Lake City, Utah.

Ghaderi-Far F., J. Gherekhloo, and M. Alimagham. 2010. Influence of environmental factors on seed germination and seedling emergence of Yellow Sweet Clover (Melilotus officinalis). Planta Daninha, Vicosa-Minas Gerais. 28 (3): 463-469.

Ghaderi-Far F., S. M. Alimagham, A. M. Kameli, and M. Jamali 2012. Isabgol (Plantago ovata Forsk) seed germination and emergence as affected by environmental factors and planting depth. Int. J. Plant Prod. 6 (2): 185-194.

Hampton, J. G., B. Boelt., M. P. Rolston, and T. G. Chastain. 2013. Effects of elevated CO2 and temperature on seed quality. J. Agric. Sci. 151: 154-162.

Jami Al-Ahmadi, M. and M. Kafi. 2007. Cardinal temperatures for germination of Kochia scoparia (L.). J. Arid Environ. 68: 308-314.

Khakshoor-Moghadam, Z., M. Lahouti, and A. Ganjeali. 2011. Effects of drought Stress Induced by Polyethylene Glycol on Germination and Morphophysiological Characteristics of Dill (Anethum graveolens L.). J. Hortic. Sci. 25 (2): 185-193. (In Persian with English Abstract.)

Khazaie, H. R., M. Sabet Teimouri, and F. Najafi. 2007. Investigation on yield and quality of Isabgol (Plantago oveta L.) under different irrigation regimes and seeding rates. Iranian J. Field Crops Res. 5 (1): 77-84. (In Persian with English Abstract.)

Koocheki A., L. Tabrizi, and M. Nassiri Mahallati. 2007. The effects of irrigation intervals and manure on quantitative and qualitative characteristics of Plantago ovata and Plantago psyllium. As. J. Plant Sci. 6 (8): 1229-1234.

Lashkari, A., P. Rezvani Moghaddam, and A. Amin Ghafori. 2014. Estimation of cardinal cemperatures of (Echium amoenum) with application of regression models. Iranian J. Field Crops Res. 12 (2): 164-169.

Mousavi Nik, M. 2012. Effect of drought stress sulphur fertilizer on quantity and quality yield of Psyllium (Plantago ovata L.) in Baluchestan. J. Agron. 4 (2): 170-182. (In Persian with English Abstract.)

Naghedinia, N., and P. Rezvani-Moghaddam. 2009. Investigations on the cardinal temperatures for germination of Crambe kotschyana. Iranian J. Field Crops Res. 7 (2): 451- 456. (In Persian with English Abstract.)

Najafi, F., and P. Rezvani-Moghaddam. 2003. Determination the base temperature and study germination response of Isabgol (Plantago ovate) to different temperatures. Pajouhesh and Sazandegi. 60: 53-55. (In Persian with English Abstract.)

Pouryousef, M., D. Mazaheri, M. R. Chaiechi, and A. Rahimi. 2012. Effect of different soil fertilizing treatments (chemical, organic and integrated) on yield, yield components and seed mineral nutrients content of Isabgol (Plantago oveta Forsk). Agron. J. 93: 8-18. (In Persian with English Abstract.)

Rahimi, Z., and M. Kafi. 2010. Estimating cardinal temperatures and effect of different levels of temperature on germination indices of Purslane (Portulaca oleracea L.). J. Plant Protection. 24 (1): 80-86. (In Persian with English Abstract.)

Saeidnejad, A. M., M. Kafi, and M. Pessarakli. 2012. Evaluation of cardinal temperatures and germination responses of four ecotypes of Bunium persicum under different thermal conditions. Int. J. Agric. and Crop Sci. 4 (17): 1266-1271.

Sohrabi, S., J. Cherekhloo, M. H. Rashed Mohassel, A. Ghanbari, and M. Nassiri Mahalati. 2011. Cardinal temperatures of three invasive weeds in Iran. 3rd International Symposium on Weeds and Invasive Plants, 2-7 October 2011. Ascona, Switzerland.

Sousa M. P., L. F. Braga, J. F. Braga, and M. E. Aparecida Delachiave 2008. Germination of Plantago ovate Forsk. (Plantaginaceae) seeds: temperature and photoblastism. Revista arvore, Vicosa-Minas Gerais. 32 (1): 51-57.

Tabrizi, L., A. Koocheki, M. Nassiri Mahallati, and P. Rezvani-Moghaddam. 2007. Germination behavior of cultivated and natural stand seeds of Khorasan thyme (Thymus transcaspicus Klokov) with application of regression models. Iranian J. of Field Crops Res. 5 (2): 249-257. (In Persian with English Abstract.)

Tolyat, M. A., R. Tavakkol Afshari, M. R. Jahansoz, F. Nadjafi, and H. A. Naghdibadi. 2014. Determination of cardinal germination temperatures of two ecotypes of Thymus daenensis subsp. Daenensis. Seed Sci. Technol. 42: 28-35.

Zarinkamar, F., and A. Marzban. 2010. Effects of altitude on anatomy of Plantago major and Plantago lanceolata. Iranian Soc. of Biology. 23 (4): 532-540. (In Persian with English Abstract.)

Zubair M. 2012. Genetic variation, biochemical contents and wound healing activity of Plantago major. Ph.D Thesis, Faculty of Landscape Planning, Horticulture and Agricultural Sciences Department of Plant Breeding and Biotechnology Balsgard, Swedish University of Agricultural Sciences.