ارزیابی آزمون‏ های قدرت بذر و کارایی زراعی ژنوتیپ‏ های سورگوم علوفه‏ ای (Sorghum bicolor L.)

نویسندگان

1 گروه اصلاح نباتات، پردیس علوم و تحقیقات خوزستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران و گروه اصلاح نباتات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.

چکیده

در این پژوهش به منظور ارزیابی آزمون‏های قدرت بذر در ارتباط با سبزشدن و عملکرد سورگوم علوفه‏ای سه آزمایش جداگانه شامل آزمون جوانه‏ زنی استاندارد و آزمون فرسودگی بذر در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار در دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز وکشت در شهرستان شوشتردرقالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با 3 تکرار بر روی 8 ژنوتیپ سورگوم علوفه ‏ای در سال‏ 1393 به اجرا در آمد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ژنوتیپ‏ ها در هر3آزمایش از نظر کلیه صفات بجز طول گیاهچه درآزمون جوانه‏ زنی استاندارد اختلاف معنی‏ داری وجود داشت. نتایج آزمایش نشان داد که فرسودگی بذرها سبب کاهش درصد جوانه ‏زنی (39 درصد)، سرعت جوانه ‏زنی (38 درصد)، طول گیاهچه (11 درصد) و وزن تر (40 درصد) و خشک گیاهچه (13 درصد) گردید.از لحاظ درصد و سرعت جوانه زنی و سبزشدن در هر3آزمایش بطور مشترک ژنوتیپ KFS18 برتر بود. بیشترین عملکرد علوفه خشک با 9/5 تن در هکتار به ژنوتیپ‏ هایKFS2 وKFS18 تعلق داشت. بنابراین مشخص شد که برترین ژنوتیپ KFS18 بود. نتایج همبستگی متعارف نشان داد که بین درصدوسرعت جوانه‏ زنی وسبزشدن وتولید زیست توده در مزرعه با آزمون جوانه‏ زنی استانداردوآزمون فرسودگی بذرهمبستگی معنی‏ داری وجوددارد. بنابراین آزمون فرسودگی بذر و آزمون جوانه ‏زنی استاندارد به خوبی توانستند درصد سبزشدن و استقرار گیاه سورگوم در مزرعه را پیش‏ بینی کنند.

کلیدواژه‌ها


 

Ayub, M., M.A. Nadeem, A. Tanvir, M. Tahir and R.M.A. Khan. 2007. Interactive effect of different nitrogen levels and seeding rates on fodder yield and quality of pearl millet. Pak. J. Agric. Sci. 44: 592-596.

Bailly, C., A. Benamar, F. Corbineau and D. Come. 2000. Antioxidant systems in sunflower (Helianthus annuus L.) seeds as affected by priming. Seed Sci. Res. 10: 35-42.

Basra, S.M.A., N. Ahmad, M.M. Khan, N. Iqbal and M.A. Cheema. 2003. Assessment of cotton seed deterioration during accelerated aging. Seed Sci. Technol. 31: 531-540.

Cisse, N.D.D., and G. Ejeta. 2003. Genetic variation and relationships among seedling vigor traits in Sorghum. Crop Sci. 43: 824-828.

Damavandi, A., N. Latafi and A.R. Dashtaban. 2008. Evaluation of seed vigor tests and it’s field efficiency in Forage Sorghum (Sorghum bicolor L.). J. Agric. Sci. Nat. Res. 14(5): 40-41. (In Persian with English Abstract).

Fouman, A. 2010. Agronomy and Breeding of Sorghum. Press of Research Instituteof Seed andPlant Improvement 129 Pp.

Ghasemi Golozani, K., H. Salehian, F. Rahimzadeh Khoei and M. Moghadam. 1996. The effects of seed vigor on emergence and grain yield of wheat (Triticum aestivum L.). J. Agric. Sci. Nat. Res. 3:3: 48-54. (In Persian with English Abstract).

 

Hampton, J.G., K.A. Johnstone and V. Eua-Umpon. 1992. Aging vigor tests for mungbean and French bean seed lots. Seed Sci. Technol. 20: 643-653.

Hosseini, S., F. Ghaderi Far and Y. Mohammadnajad. 2012. Seed vigor testfor predicting to grow mung bean in the farm. J. Sci. Technol. 2-2(1): 47-52.

ISTA. 1996. Handbook, 5th Edition. International seed testing association, Zurich, Switzerland, Pp: 176-216.

Johnson, R.A., and D.W. Wichern. 2002. Applied multivariate analysis. 3ed.Prentice Hall, New Delhi, 642p.

Kelly, F.A., and A.T.G. Raymond. 1988. Encyclopaedia of seed production of world crops. John Willy & Sons LTD.

Kotowski, F. 1926. Temperature relation to germination of vegetable seeds. Proc. Am. Soc. Hortic. Sci. 23: 176-184.

Lehner, A., N. Mamadou., P. Poels., D. Come, C. Bailly and F. Corbineau. 2008. Change in soluble carbohydrates, lipid peroxidation and antioxidant enzyme activities in the embryo during aging in wheat grains. J. Cereal Sci. 47: 555-565.

Matthews, S. 1980. Controlled deterioration: a new vigor test crop seeds. In: Seed Production, P.D. Hebblethwaite (ed) Butterworths, London, pp. 647-660.

Matthews, S. and A.A. Powell. 1987. Controlled deterioration test. In: Handbook of vigor test methods. F. Fiala (ed), ISTA, Zurich, 2nd edition. 49-56.

McDonald, M.B. 1994. Seed lot potential: Viability, vigor and field performance. Seed Sci. Technol. 22: 421-425.

Miller, B., and D.T. McDonald. 1994. Viability, vigor and field performance. Seed Sci. Technol. 22: 421-425.

Pahlavani, M.H., A. Ahmadi, A. Palooj and A. Jafari. 2009. Association between seed physical characteristics, germination and seedling growth using canonical correlation analysis. J. Plant Prod. 16(2): 47-66.(In Persian With English Abstract).

Parker, W.C., T.L. Noland, and A.E. Morneault. 2006. The effects of seedmass on germination, seedling emergence, and early seedling growth of eastern white pine (Pinus strobus L.), New For. 32 (1): 33- 49.

Pasumarty, S.V., S. Higuchi, T. Murata and T. Matusmura. 1995. Influence of seed quality on seedling growth of white clover (Trifolium repens L.). Grass Forage Sci. 50(2): 93-97.

Roberts, E.H. 1986. Quantifying seed deterioration. In M.B. McDonald, and C.J. Nelson (ed) physiology of seed deterioration. Crop Soci. Am. Madison, WI. P. 101-123.

Scott, S.J., R.A. Jones, and W.A. Williams 1984. Review of data analysis methods for seed germination. Crop Sci. 24: 1192-1199.

Shah, F.S., C.E. Watson and E.R. Cabrera. 2002. Seed vigor testing of subtropical corn hybrids. Res. Rep. .23: 1-5.

Soltani, A., E. Zeinali, S. Galeshi and N. Latifi. 2002. Germination, seed reserve utilization and seedling growth of chickpea (Cicer arietinum L.) as affected by salinity and seed size. Seed Sci. Technol. 30:51-60.(In Persian With English Abstract).

Taji, R. 2013. Association between seed physical characteristics, germination and seedling growth using canonical correlation analysis. Thesis.Univ. Broujerd Branch Islamic Azad. Iran.(in Persian).

Verma, S.S., V. Verma and R.P.S. Tomer. 2003. Studies on seed quality parameters in deterioration seeds in Brassica. Seed Sci. Technol. 31: 389-396.

Wang, Y.R., L. Yu and Z.B. Nan. 1996. Use of seed vigour tests to predict fieldemergence of Lucerne (Medicago sativa). New Zealand J. Agric. Res. 39: 255-262.