اثر محیط پایه مادری بر تحمل به خشکی ارقام مختلف نخود در مرحله جوانه زنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد

چکیده

این تحقیق با هدف بررسی اثر تنش خشکی و تغذیه گیاه مادری بر بنیه بذرهای حاصل ارقام مختلف نخود و جوانهزنـی
آن ها تحت تنش خشکی اعمال شده با محلول 8/0 -مگاپاسکال پلی اتیلن گلیکولPEG انجام شد. تیمارهای مزرعه شامل
الگوی آبیاری در چهار سطح آبیاری کامل ( شاهد)، قطع آب در مراحل گل دهی، غلاف دهی وگل دهی تا برداشت و محلول پاشی با
مواد طبیعی در سه سطح محلول پاشی با آب مقطر (شاهد)، اسید هیومیک و عصاره جلبک دریایی با سه رقم نخود هاشم، 482-ILC
و میامی (محلی) بود. آزمایش به صورت اسپلیت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام
شد. نتایج نشان داد که بذرهای تنش دیده درشتتر از بذرهای شاهد بودند و درصد جوانه زنی و میانگین مدت جوانهزنی
بیشتری در شرایط نرمال و تنش خشکی از خود نشان دادند. محلول پاشی با مواد طبیعی نتوانست اثرات منفی تنش خشکی را
کاهش داده به طوری که درصد جوانهزنی ، میانگین مدت جوانهزنی ، طول ساقه چه و ریشه چه در این بذرها افزایش نیافت. به
طور کلی تنش خشکی بر پایه مادری بر تحمل به خشکی ارقام نخود مؤثر بود و در بین ارقام مطالعه شده رقم میامی (محلی)
بهتر از سایر ارقام بود. نتایج نشان داد که با تغییر در محیط پایه مادری می توان جوانهزنی در شرایط تنش زا را افزایش داد.

کلیدواژه‌ها


Abin, A., Eslami. S. V. 2009. Influence of maternal environment on salinity and drought tolerance of annual
sowthistle )Sonchus oleraceus L.) at germination and emergence stage. Weed Research. 1 (2): 1-12. Amiri Deh Amiri, R., Parsa., M. Ganjeali. A .2010. Effect of drought stress on morphological and yield
components of chickpea under green house condition. Iranian Journal of Field Crops Research, 8 (1): 157- 166. Ashraf, C. M. and Shakra. S. A. 1978. Wheat seed germination under low temperature and moisture stress. Agronomy Journal. 65:135-139. Atarodi, H., Irannejad, H. Shirani Rad, A. Amiri, R. Akbari. G. Evaluation of drought stress and sowing
date on maternal plant on seed vigore and emergence of some rape seed varieties. Iranian Crop Science. 42
(1): 71-80. Chker, A.L., Hosseini, M. Mohtashami, R. and Oliyae. H. R. 2009. Effects of zinc source and its
application method on yield and quality of rice Cv. Cheram. Journal of Agricultural Science 5(1): 33-43.
‡ 
Eslami, S.V., Gill, G.S. McDonald, G. and Bellotti, B. 2007. Study of dormancy release of wild radish
(Raphanus raphanistrum L.) seeds under filed condition. Second conference of Iranian Weed Science. 117- 121.Effect of water stress during seed
Farshadfar, A., Zamani, M. Matlabi, M. and Emam Jome, A. 2001. Selection for drought stress in
cchickpea lines. Iranian Agricultural Science. 32: 65-77. Fenner, M. 2000. Seed: The ecology of regeneration in plant communities. CAB International. UK. 410 pp. Fougereux, J., Dore, A. Ladonne, T. and Fleury. A. 1997. Water stress during reproductive stages affects
seed quality and yield of Pea (Pisum sativum L.). Journal Crop Science, 37, 1247-1252. Galeshi, S. A. and Bayat Tork, Z. 2005. Effects of post anthesis drought stress on seed vigour in two wheat
cultivars. Journal Agriculture Science Natural Resource, 12(6), 113-119. Ganjeali, A., M. Parsa, and S. Sabaghpoor. 2008. Cultivation and Cropping systems of Pulses. In Pulses
Ed, Parsa, M. and A. Bagheri. Jehad Daneshgahi Mashhad, Mashhad. Kashiwagi, J., Krishnamurthy, L. Crouch J. H. and Serraj. R. 2006. Variability of root length density
and its contributions to seed yield in chickpea (Cicer arietinum L.) under terminal drought stress. Field Crops
Research, 95 :171ñ181. Kiani, M., Bagheri, M. Nezami. A. 1998. Lentil genotypes response using PEG 6000. Agricultural Science
and technology. 12: 39-59. Maleki Farahani, S., Mazaheri, D. Chaichi, M. R. Tavakkol Afshari, R. and Savaghebi. G. 2010. Effect
of seed vigour on stress tolerance of barley (Hordeum vulgare) seed at germination stage. Seed Science and
Technology. 38: 494-507
Malhotra ,R.S., and Saxena. M. C. 2002 . Strategies for overcoming drought stress in chickpea. ICARDA
No 17 . PP.20 ñ 23. Masoomi, A., Kafi, M. and Khazai. H. 2008. Pgysiological effects of drought stress on chickpea genotypes. Iranian Crop Research. 6 (2): 453-461. Michael, B. E., and Kaufman. M. R. 1973. The osmotic potential of polyethylenglycol 6000. Plant
Physiology. 51: 914 ñ 916. Sathiyamoorty, P. and Nukamura. S. 1995. Effect of gibberlic acid and inorganic salts on breaking
dormancy and enhancing germination of true potato seed. Seed Res. 23: 5-7. Soltani, A., Khooie, F. R. Ghassemi_Golezani, K. Moghaddam. M. 2001. A stimulation study of chickpea
crop response to limited irrigation in a semiarid environment. Agricultural Water Management 49: 225-237. Soltani, E., Akram Ghaderi, F. and Memar. H. 2007. The effect of priming on germination components
and seedling growth of cotton seeds under drought. Journal Agriculture Science Natural Resources, 14(5), 9- 16. Szira, F., Balint, A.F. Borner, A. and Galiba. G. 2008. Evaluation of drought-related traits and screening
methods at different developmental stages in spring barley. Journal of Agronomy and Crop Science, 194, 334-342.