بهبودجنبه های فیزیولوژیک بذرسیاهدانه (.L sativa Nigella (در خاک آهکی: نقش مقدار فسفر بذر تحت تأثیر تغذیه بوته مادری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای اکولوژی گیاهان زراعی

2 استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

4 استاد گروه علوم خاک و گیاه دانشگاه تگزاس امریکا

چکیده

به منظور ارزیابی برخی جنبههای فیزیولوژیک بذر سیاهدانه در واکنش به فراهمی فسفر در خاک آهکی، آزمایشی در سال
92-1391 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. منابع اصلاح کننده خاک آهکی (شامل ورمی کمپوست (V(
+ باکتری تیوباسیلوس(T ،(گوگرد (S + (T ،T+S+V و شاهد) در کنار سطوح فسفر (صفر، 30 و 60 کیلوگرم در هکتار از
منبع فسفات دی آمونیوم) به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی به ترتیب عامل اول و دوم آزمایش در
نظر گرفته شدند. جهت ارزیابی بنیه بذر در واکنش به تغذیه فسفر در بوته مادری از آزمون REاستفاده شد که طبق نتایج این
آزمون، درصد جوانهزنی در روز چهارم به عنوان ارزیابی بنیه بذر سیاهدانه تعیین شد. نتایج نشان داد که کاربرد منابع اصلاح
کننده خاک (T+V ،T+S و T+S+V ،(مقدار فسفر در پوسته، درصد فسفر پوسته به کل فسفر بذر و متوسط زمان جوانهزنی را
به طور معنیدار کاهش داد. کاربرد T+S+V در مقایسه با شاهد منجر به کاهش مقدارفسفردرپوسته و متوسط زمان جوانهزنی به
ترتیب تا 18 ،10 درصد شد. از سویی دیگر، کاربرد تیمارهای ذکر شده منجر به افزایش معنیدار وزن هزار دانه، بنیه بذر،
مقدار فسفر در جنین و در بذر شد. بین وزن هزار دانه و غلظت فسفر در پوسته بذر نیز ارتباط منفی وجود داشت
R =0/66**)
2
). به نظر میرسد که در شرایط محدودیت فسفر خاک، گیاه مادری از طریق تخصیص بیشتر فسفر به پوسته،
ترجیح میدهد به جای افزایش بنیه، بذرهایی با دوام بالاتر تولید کند. 
 

کلیدواژه‌ها


Akram Ghaderi, F., B. Kamkar and A. Soltani. 2011. Principles of seed science and technology.
(Translated) (In Persian). Jahade-e-Daneshghahi Mashhad Press, Mashhad, Iran, 512 pp.
Bishnoi, U. R., G. Kaur and M. H. Khan. 2007. Calcium, phosphorus, and harvest stages effects soybean
seed production and quality. J. Plant Nutr. 30: 2119–2127.
Blair, M. W., T. A. Sandoval, G. V. Caldas, S. E. Beebe and M. I. Páez. 2009. Quantitative trait locus
analysis of seed phosphorus and seed phytate content in a recombinant inbred line population of common
bean. Crop Sci. 49:237–246.
Doroudian, H. R., H. Besharati, A. R. Falah, H. Heidari Sharif Abad, F. Darvish and A. Alahverdi.
2010. The possible modification of absorbable phosphorus soluble in calcareous soils and its effects on yield
production in corn. (In Persian, with English Abstract). J. New Agric. Sci. 18: 27-35.
Ghaderi-Far, F. and A. Soltani. 2010. Seed Testing and Control. (In Persian). Jahade-e-Daneshghahi
Mashhad Press, Mashhad, Iran, 200 pp.
Ghamarnia, H., H. Khosravy and S. Sepehri. 2010. Yield and water use efficiency of (Nigellasativa L.)
under different irrigation treatments in a semi-arid region in the West of Iran. J. Med. Plants 4: 1612–1616.
Hegeman, C. E., L. L., Good and E. A. Grabau. 2001. Expression of D-myo-Inositol-3-phosphate synthase
in soybean. Implications for phytic acid biosynthesis. Plant Physiol. 125: 1941–1948.
Hojjat, S. S. 2011. Effects of seed size on germination and seedling growth of some lentil genotypes (Lens
culinaris Medic.). Int. J. agric. Crop Sci. 3: 1-5.
Hrdlickova, J., M. Hejcman, V. Kristalova and V. Pavlu. 2011. Production, size, and germination of
broad-leaved dock seeds collected from mother plants grown under different nitrogen, phosphorus, and
potassium supplies. Weed Biol. and Manage. 11: 190–201.
International Seed Testing Association. 2012. International Rules for Seed Testing. The International Seed
Testing Association, Bassersdorf, Switzerland.
Kafi, M. and A. Mahdavi Damghani. 2007. Mechanisms of Environmental Stress Resistance in Plants.
(Translated) (In Persian). Ferdowsi University of Mashhad Press, Mashhad, Iran, 467 pp.
 
Kariminia, A. and M. Shabanpour. 2002. Evaluation of sulfur oxidation potential by heterotrophic
microorganisms in different soils. (In Persian, with English Abstract). Water Soil Sci. 17: 68–80.
Khajeh-Hosseini, M., A. Lomholt and S. Matthews. 2009. Mean germination time in the laboratory
estimates the relative vigour and field performance of commercial seed lots of maize (Zeamays L.). Seed Sci.
Technol. 37: 446-456.
Koochehi A. and M. Khajeh-Hosseini. 2008. Modern Agronomy. (In Persian). Jahade-e-Daneshghahi
Mashhad Press, Mashhad, Iran, 200 pp.
Koocheki, A. and G. Sarmadnia, 1999. Physiology of Crop Plants. (Translated) (In Persian). Jahade-eDaneshghahi
Mashhad Press, Mashhad, Iran, 400 pp.
Krueger, K., A. S. Goggi, A. P. Mallarino and R. E. Mullen. 2013. Phosphorus and potassium fertilization
effects on soybean seed quality and composition. Crop Sci. 53: 602–610.
Liao, H. and X. Yan. 1999. Seed size is closely related to phosphorus use efficiency and photosynthetic
phosphorus use efficiency in common bean. J. Plant Nutr. 22: 877-888.
Lickfett, T., B. Matthaus, L. Velasco and C. Mollers. 1999. Seed yield, oil and phytate concentration in
the seeds of two oilseed rape cultivars as affected by different phosphorus supply. Eur. J. Agron. 11: 293–
299.
Lott, J. N. A., I. Ockenden, V. Raboy and G. D. Batten. 2000. Phytic acid and phosphorus in crop seeds
and fruits: a global estimate. Seed Sci. Res. 10: 11-33.
Malakoti, M. J., and Tehrani, M. M. 1999. The role of micronutrients in enhancing performance and
improving the quality of agricultural products, the impact of micro-macro. ) (In Persian). Tarbiat Modarres
University Press, Tehran, Iran, 328 pp.
Mandani, F., S. Riahinia and M. Khajeh-Hosseini. 2012. Effect of storage time and seed size on seed
vigor and germination characteristics of different wheat varieties. (In Persian, with English Abstract). Seed
Sci. Technol. 2:14-24.
Mazaheri, D. and N. Majnon Hoseini, 2007. Fundamental of Agronomy. (In Persian). Tehran University
Press.
Modi, A. T. 2002. Wheat seed quality in response to molybdenum and phosphorus. J. Plant Nutr. 25: 2409–
2419.
Modi, A. T. and N. M. Asanzi. 2008. Seed performance of maize in response to phosphorus application and
growth temperature is related to phytate-phosphorus occurrence. Crop Sci. 48: 286-297.
Mohamed, S. A., R. A. Medani and E. R. Khafaga. 2000. Effect of nitrogen and phosphorus applications
with or without micronutrients on black cumin (Nigellasativa L.) plants. Ann. Agric. Sci. 3: 1323-1338.
Mohamed-Yasseen, Y., S. A. Barringer, W. E. Splittstoesser and S. Costanza. 1994. The role of seed
coats in seed viability. Bot. Rev. 60: 426-439.
Mohammady Aria, M., A. Lakzian, G. H. Haghnia, A. R.Berenji, H. Besharati and A. Fotovat. 2010.
Effect of Thiobacillus, sulfur, and vermicompost on the water-soluble phosphorus of hard rock phosphate.
Bioresour. Technol. 101: 551–554.
Moise, J. A., S. Han, L. Gudynaite-Savitch, D. A. Johnson and B. L. A. Miki. 2005. Seed coats: structure,
development, composition, and biotechnology. In Vitro Cell. Dev. Biol.-Plant 41: 620–644.
Moraghan J. T. and K. Grafton. 2002. Distribution of selected elements between the seed coat and embryo
of two black bean cultivars. J. Plant Nutr. 25: 169-176.
Pacheco, R. S., L. F. Brito, R. Straliotto, D. V. Pérez and A. P. Araújo. 2012. Seeds enriched with
phosphorus and molybdenum as a strategy for improving grain yield of common bean crop. Field Crops Res.
136: 97–106.
Peltonen-Sainio, P., M. Kontturi, and J. Peltonen. 2006. Phosphorus seed coating enhancement on early
growth and yield components in oat. Agron. J. 98:206–211.
Raboy, V. 2009. Approaches and challenges to engineering seed phytate and total phosphorus. Plant Sci.
177: 281–296.
Rezvani Moghaddam P. and S. M. Seyyedi. 2014. The effects of organic and biological fertilizers on
phosphorus and potassium uptake by black seed (Nigellasativa L.). (In Persian, with English Abstract). J.
Hortic. Sci. 28: 43–53.
Sasthri, G., C. P. Thiagarajan, P. Srimathi, K. Malarkodi and E. P. Venkatasalam. 2001. Foliar
application of nutrient on the seed yield and quality characters of non-aged and aged seeds of cotton cv.
MCU5. Madras Agric. J. 87: 202–206.
Sawan, Z. M., A. H. Fahmy and S. E. Yousef. 2011. Effect of potassium, zinc and phosphorus on seed
yield, seed viability and seedling vigor of cotton (Gossypiumbarbadense L.). Arch. Agron. Soil Sci. 57: 75–
90.
Schachtman, D. P., R. J. Reid and S. M. Ayling. 1998. Phosphorus uptake by plants: from soil to cell.
Plant Physiol. 116: 447–453.
 
Soaud, A. A., F. H. Al Darwish, M. E. Saleh, K. A. El-Tarabily, M. Sofian-Azirun and M. M. Rahman.
2011. Effects of elemental sulfur, phosphorus, micronutrients and Paracoccusversutus on nutrient availability
of calcareous soils. Aust. J. Crop Sci. 5: 554–561.
Tuncturk, M., R. Tuncturk and B. Yildirim. 2011. The effects of varying phosphorus doses on yield and
some yield components of black cumin(Nigella sativa L.).Adv. Environ. Biol. 5: 371–374.
White, P. J. and E. J. Veneklaas. 2012. Nature and nurture: the importance of seed phosphorus content.
Plant Soil 357: 1–8.