بررسی اثر منطقه تولید و وزن بذر بر برخی خصوصیات مرتبط با قابلیت جوانه‌زنی و بنیه گیاهچه بادام زمینی (Arachis hypogaea L.)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری/ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت؛ باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان

2 عضو هیئت علمی/ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت، گروه زراعت و اصلاح نباتات

3 عضو هیئت علمی/دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان، گروه زراعت و اصلاح نباتات

چکیده

به منظور بررسی اثر منطقه تولید و وزن بذر بر برخی خصوصیات مرتبط با قابلیت جوانه زنی بذر و بنیه گیاهچه بذرهای بادام زمینی، تحقیقی در سال­های 1389 تا 1391 در سه مزرعه تولید بذر بادام­ زمینی در شهرستان آستانه اشرفیه و آزمایشگاه زراعت دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت انجام شد. این تحقیق با استفاده از آزمون­های جوانه­ زنی استاندارد، سرما و پیری تسریع شده اجرا شد. هر یک از آزمون­ها با استفاده از آزمایش فاکتوریل با طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار به مرحله اجرا درآمد. فاکتور اول منطقه تولید بذر در سه سطح [نقره­ ده و امشل و بندر کیاشهر] و فاکتور دوم نیز وزن بذر در سه سطح [سنگین (بذرهای دارای وزن بیشتر از 1 گرم)، متوسط (بذرهای دارای وزن بین 0/8 گرم و 1 گرم) و سبک (بذرهای دارای وزن کمتر از 0/8 گرم)] در نظر گرفته شدند. خصوصیات مورد بررسی عبارت بودند از: درصد جوانه­ زنی نهایی، بنیه گیاهچه، وزن خشک ریشه­ چه، وزن خشک هیپوکوتیل، وزن خشک ساقه­ چه، وزن خشک برگ­های لپه­ ای و وزن خشک گیاهچه. نتایج نشان داد که اثر منطقه بر درصد جوانه­ زنی نهایی، بنیه گیاهچه و وزن خشک ریشه­ چه در کلیه آزمون­ها معنی­ دار بود. وزن­های بذر بادام زمینی نیز اثر معنی­ داری بر وزن خشک ریشه­ چه، وزن خشک هیپوکوتیل، وزن خشک ساقه­ چه، وزن خشک لپه­ ها و وزن خشک گیاهچه در کلیه آزمون­ها داشت. اثر متقابل منطقه در وزن بذر بر بنیه گیاهچه بذرهای بادام زمینی در کلیه آزمون­ها معنی­ دار بود. در آزمون پیری تسریع شده این اثر متقابل بر کلیه صفات مورد ارزیابی به جز وزن خشک لپه­ ها معنی­ دار شد. مقایسه میانگین صفات مورد بررسی نیز نشان داد که بیشترین مقدار پارامترهای بررسی شده در  بذرهای سنگین به دست آمده از منطقه امشل مشاهده شد. بیشترین درصد جوانه­ زنی با میانگین 86/67 درصد در بذر تولید شده در منطقه امشل و بیشترین بنیه گیاهچه نیز در بذرهای سنگین تولید شده در منطقه امشل با میانگین 54/24  (جوانه­ زنی استاندارد) بدست آمد. 

کلیدواژه‌ها


Abdul-Baki, A.A. and J.D. Anderson. 1973. Relationship between decarboxylation of glutamic acid and vigour in soybean seed. Crop Sci. 13: 222-226.

Ahmadi, M.R. 1983. Evaluation of peanut. A Project Report. Seed Plant Improvment Res. Institut, Oilseeds Sector, Karaj, Iran.

Anonymous. 1993. International rules for seed testing. Supplement to Seed Science and Technology, 21: 1-288. Published by: International Seed Testing Assemblage (ISTA).

Anonymous. 2011. International rules for seed testing, The Germination Test. Chapter 5: 1-57.  Published by: International Seed Testing Assemblage (ISTA), Bassersdorf, Switzerland.

Bell, M.J., R.C. Muchow and G.L. Wilson. 1987. The effect of plant population on peanuts (Arachis hypogaea) in a monsoonal tropical environmental. Field Crop Res. 17: 91-107.

Bonan, G.B. 1991. Density effect on size structure of annual plant populations, as indication of neighborhood competition. Ann. Bot. 68: 341-347.

Cox, F.R. 1979. Effect of temperature on peanut vegetative and reproductive growth. Peanut Sci. 6: 14-17.

Deloucheh, J.C. and C.C. Baskin. 1973. Accelerated ageing technique for predicting the relative storability of seed lots. Seed Sci. Technol. 1: 427-452.

Detorja, C.R., S.G. Sadaria, V.D. Khanpara, B.B. Kaneria and D.D. Malavia. 1995. Influence of time of shelling and seed size on yield, quality and nutrient uptake in groundnut (arachis hypogaea). Indian J. Agron. 40: 125-126.

Detroja, C.R., S.G. Sadaria, V.D. Kampara, B.B. Kaneria and D.D. Malavia. 1993. Influence of time of shelling and seed size on yield, quality and nutrient uptake in groundnut (arachis hypogaea L.). Indian J. Agron. 40: 169–71.

Don, R. 2009. ISTA Handbook on Seedling Evaluation. 3rd Edition. Published by: The International Seed Testing Assemblage (ISTA). Bassersdorf, CH- Switzerland.

El-Saidy, A.E.A. and K.M. El-Hai. 2011. Alleviation of peanut deterioration during storage using biotic and abiotic agents. Res. J. Seed Sci. 4(2): 64-81.

Ferguson, J. 1990. Report of seed vigour subcommittee. J. Seed Technol. 14: 182-184.  

Fernandez, E.M., C.A. Rosolem and D.M.T. Oliveria. 2000. Peanut seed tegument is effected by liming and drying method. Seed Sci. Technol. 28(1): 185-192.

Fu, J.R., S.Z. Huang, H.J. Li, D. Come and F.  Corbineau. 1993. Seed vigour in relation to the synthesis and degradation of storage protein in peanut (Arachis hypogaea L.) seeds. Basic and Appl. Aspects Seed Biol. 3: 811-816.

Gardner, F.P. and E.O. Auma. 1988. Canopy structure, light interception, yield and market quality of peanut genotypes as influenced by planting pattern and planting date. Field Crop Res. 20: 13-29.

Gowda, B. and Y.A.N. Reddy. 2008. Storage of Rabi or Summer Groundnut with Desiccants to Prolong Seed Viability and Seedling Vigour. Karnataka J. Agric. Sci. 21(3): 353-356.

Hampton, J.G. and D.M. TeKrony. 1995. Handbook of Vigour Test Methods. 3nd edition. Published by: International Seed Testing Assemblage (ISTA). Zurich, Switzerland, 117p.

Hepburn, H.A., A.A. Powell, and S. Matthews. 1984. Problems associated with the routine application of electrical conductivity measurements of individual seeds in the germination testing of pea and soybean. Seed Sci. Technol. 12: 403-413.

Hibbard, R.P. and E.V. Miller. 1928. Biochemical studies on seed viability. I. Measurements of conductance and reduction. Plant Physiol. 3: 335-352.

Karimi, H. 2004. Crops. Chapter 5: Oilseed Crop. Section 4: Peanut. University of Tehran Press, pp: 242-246. (In Persian)

Knauft, D.A., D.W. Gorbet and F.G. Martin. 1991. Variation in seed size uniformity among peanut genotypes. Crop Sci. 31: 1324-1327.

Knauft, D.A., D.W. Gorbet and H.C. Wood, 1990. The influence of seed size on agronomic performance of a small seeded spanish peanut line. Proc.Soil Crop Sci. Soc. Fla. Proc. 49: 135–9.

Koocheki, A. and G. Sarmadnia. 2007. Physiology of crop plants (translate). Mashhad University Jihad Publication. Thirteenth Printing. 400p. (In Persian)

Lott, J.N., V. Cavdek, and J. Carson. 1991. Leakage of K, Mg, Cl, Ca and Mn from imbibing seeds, Grains and Isolated Seed Parts. Seed Sci. Technol. 1: 229-233.

Maiti, R. and P.W. Ebeling. 2002. The peanut (Arachis hypogaea) crop. Science Publishers, Inc. 376p.

Marcos-Filho, J. 1998. New Approaches to Seed Vigor Testing. Sci. Agric. 55: 27-33.

Matthews, S. and W.T. Bradnock. 1967. The detection of seed samples of wrinkled seeded peas (Pisum sativum l.) of potentially value. Proc. Int. Seed Test. Assoc. 32: 553-563.

Mishra, S. N. and A. P. Singh. 1989. Studies on sulphur and phosphorus availability and uptake by groundnut. Legume Res. 12(4): 160-164.

Mugnisjah, W.A. and S. Nakamura, 1986. Vigour soybean seed as influenced by sowing and harvest dates and seed size. Seed Sci. Technol. 7: 87-94.

Nautiyal, P.C. 2009. Seed and seedling vigour traits in groundnut (Arachis hypogaea L.). Seed Sci. Technol. 37: 721-735.

Nautiyal, P.C. and P.V. Zala, 2004. Influence of drying method and temperature on germinability and vigour of groundnut (Arachis hypogaea) seed harvested in summer season. Indian J. Agric. Sci. 74: 588-593.

Nautiyal, P.C., A. Bandyopadhyay and R.C. Misra. 2004. Drying and storage methods to prolong seed viability of summer groundnut (Arachis hypogaea) in Orissa. Indian J. Agric. Sci.  74: 316-320.

Nautiyal, P.C., J.B. Misra and P.V. Zala. 2010. Influence of seed maturity stages on germinability and seedling vigor in groundnut. J. SAT Agric. Res. 8: 1-10.

Nautiyal, P.C., Y.C. Joshi and P.S. Reddy. 1993. Methods to Preserve Seed Viability in Groundnut. Indian Farming. 43(8): 28-30.

Pallas, J.E. and Y.B. Samish. 1974. Photosynthetic response of peanut. Crop Sci. 14: 478-482.

Parameswaran, M., N. Subhash, Y.M. Shukla and M.K. Chakraborty 1990. Relationship between Groundnut Seed Leachate Characteristics and Its Germination Potential. Proc. Int. Cong. Plant Physiol. India. 2: 1302-1305.   

Perez, M.A. and Aryoello, J.A. 1995. Deterioration in peanut (Arachis hypogaea L. cv. Florman) seeds under natural and accelerated aging, Seed Sci. and Tech. 23: 439-445.

Perry, D.A. 1981. Handbook of Vigour Test Methods. Zurich: International Seed Testing Association and Hall. London, pp: 209-252.

Safarzadeh, M.N. 2008. Peanut (Arachis hypogaea L.). Islamic Azad University Publications. 46p.

Sharma, P., V. Sardana, and S.S. Kandhola. 2013. Effect of sowing dates and harvesting dates on germination and seedling vigor of groundnut (Arachis hypogaea) cultivars. Res. J. Seed Sci. 6(1): 1-15.

Sibuga, K.P. and J.V. Nsenga. 2003. Effect of seed size on yield of two groundnut genotypes. Trop. Sci. 43: 22-27.

Smartt, J. 1994. The groundnut crop. A scientific basis for improvement. Chapman and Hall Publishing, 756p.

Soltani, A., Galeshi, S., Zeinali, E. and Latifi, N. 2001. Genetic variation for and interrelationships among seed vigor traits in wheat from the Caspian Sea coasts of Iran. Seed Sci. Technol. 29(3): 653-662.

Souhani, M.M. 2010. Seed technology  University of Guilan Press. Third Printing, 287p. (In Persian)

Steere, W.C., W.C. Levengood, and J.M. Bondie. 1981. An electronic analyzer for evaluating seed germination and vigour. Seed Sci. Technol. 9: 567-576.

TeKrony, D.M. 1983. Seed vigour testing. J. Seed Technol. 8: 55-60.

Tekrony, D.M., D.B. Egli and A.D. Philips. 1980. Effect of field weathering on the viability and vigour of soybean seed. Agro. J. 72: 749-753.

Trivedi, M.L. and Bhatt, P.H. 1994. The physiology of seed germination in groundnut (Arachis hypogea L.) cultivar GG-2 L effect of seed size, J. Agron. Crop Sci. 172(4): 265-268.

Vindhavarmaan, P., A, Arjuna, V. Mahran, S. Ramalingam and M.R. Sivaram. 1990. Effect of seed size on dry matter production and pod yield of groundnut (Arachis hypogaea L.). Madras Agric. J. 77: 260–1.

Woodstock, L.W. 1969. Biochemical tests for seed vigour. Proc. Int. Seed Test. Assoc. 43: 253-263.

Zode, N.G., S.B. Lall and M.N. Patil. 1995. Studies on seed viability in peanut (Arachis hypogea L.) 1. Effect of soil calcium content on seed viability. Annu. Plant Physiol. 9: 51-54.