ارزیابی قابلیت آزمون جوانه زنی استاندارد بذر در شرایط آزمایشگاهی برای پیش بینی ظاهر شدن و استقرار گیاهچه نخود (Cicer arietinum L.) در مزرعه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه رازی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، گروه زراعت و اصلاح نباتات

2 عضو هیئت علمی دانشگاه رازی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، گروه زراعت و اصلاح نباتات

چکیده

به منظور بررسی قابلیت آزمون جوانه زنیاستاندارد برای پیش بینی ظاهر شدن و استقرار گیاهچه بذر نخود در مزرعه، آزمایشی در دو مرحله بر روی 13 توده بذر نخود در آزمایشگاه و مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه در سال زراعی 1391 انجام شد. در آزمایشگاه سیزده توده بذر نخود متعلق به هفت رقم در قالب طرح کامل تصادفی در 4 تکرار به از روش انجمن بین المللی آزمون بذر (ISTA) تحت آزمون جوانه زنی استاندارد قرار گرفتند. در این آزمون‌ شاخص‌های مرتبط با بنیه بذر و گیاهچه اندازه‌گیری شدند. در مزرعه با استفاده از طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار فاکتورهای درصد و سرعت ظاهر شدن گیاهچه مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌ها در آزمایشگاه نشان داد که توده‌های بذر از نظر صفت های درصد جوانه‌زنی نهایی، درصد گیاهچه‌ قوی، درصد گیاهچه‌ غیرعادی، درصد بذر جوانه‌نزده، متوسط زمان جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، شاخص جوانه‌زنی بذر و شاخص بنیه گیاهچه تفاوت معنی دار داشتند. مقایسه میانگین داده‌ها در آزمایشگاه و مزرعه نشان داد توده‌های بذر جدید نسبت به توده‌های بذر قدیمی از خصوصیات جوانه‌زنی بالاتری برخوردار بودند. بررسی نتایج همبستگی بین صفات اندازه گیری شده در آزمون جوانه‏زنی استاندارد با مزرعه نشان داد درصد و سرعت ظاهر شدن گیاهچه در مزرعه بیشترین همبستگی را با درصد جوانه‏زنی نهایی، درصد گیاهچه قوی و شاخص بنیه گیاهچه داشتند. بنابراین این آزمون از قابلیت بالایی برای پیش بینی درصد و سرعت ظاهرشدن گیاهچه در مزرعه برخوردار می باشد. 

کلیدواژه‌ها


Agrawal, R. 2003. Seed Technology. Pub. Co. PVT. LTD. New Delhi. India.

Akhter, F. N., G. Kabir, M. A. Mannan and N. N. Shaheen. 1992. Aging effect of wheat and barley seeds upon germination mitotic index and chromosomal damage. J .Islamic Acad of Sci. 5: 44-48.

Alen, S. G., A. K. Dobrenz, M. H. Schonhorst and J. E. stoner. 1985. Heritability of Nacl tolerance in germination of alfalfa seed. J. Agron. 77: 99-101.

Anonymous. 2003. Hand Book for Seedling Evaluation (3rd. ed.). International Seed Testing Association (ISTA), Zurich, Switzerland.

Anonymous.2012. Hand Book for Seedling Evaluation (3rd. ed.). International Seed Testing Association (ISTA), Zurich, Switzerland.

Association of Official Seed Analysts (AOSA). 1986. Rules for seed testing. J Seed Technol.

Association of Official Seed Analysts (AOSA). 1993. Seed Vigor Testing Handbook. No 45. 157pp.

13:1–126.

Bailly, C., A. Benamar, F. Corbineau and D. Come. 2000. Antioxidant systems in sunflower (Helianthus annuus L.) seeds as affected by priming. Seed Sci. Res. 10: 35-42.

Basra, S. M. A., N. Ahmad, M. M. Khan, N. Iqbal and M. A. Cheema. 2003. Assessment of cotton seed deterioration during accelerated aging. Seed Sci. Technol. 31: 531-540.

Copeland, L. D., and M. B. McDonald. 1985. Seed Sci Technol. McDonald Publishing Company. Newyork. USA. 121-144.

Delouche, J. C. 1973. Seed vigor in soybeans. Proc of 3rd Soybean Seed. Res. Conf. 3: 56-72.

Ellis, R. H., and E. H. Roberts. 1981. The quantification of aging and survival in orthodox seeds. Seed Sci. Technol. 9: 377-409.

Ellis, R. H. 1992. Seed and seedling vigour in relation to crop growth and yield. Plant Growth Regul. 11: 249-255.

Ghassemi-Golezani, K., S. Khomari, B. Dalil, A. Hosseinzadeh-Mahootchy  and A. Chadordooz-Jeddi. 2010. Effects of seed aging on field performance of winter oil-seed rape. J. Food Agri Environ. 8: 175-178.

Ghassemi-Golezani, K., B. Dalil, M. Moghaddam and Y. Raey. 2011. Effects of accelerated aging on soybean seed germination indexes at laboratory conditions. Notulae Bot Hort Agrobot Cluj-Napoca. 39 (2): 160-163.

Gill N. S., and J. C. Delouche. 1973. Deterioration of seed corn during storage. Proc Assoc of Seed Annu. 63: 33-50.

Goel, A., and I. S. Sheoran. 2003. Lipid peroxidation and peroxide- scavenging enzyme in cotton seeds under natural ageing. Biol. Plant. 46: 429-434.

Govender, V., T. A. S. Aveling and Q. Kritzinger. 2007. The effect of traditional storage methods on germination and vigour of maize (Zea mays L.) from northern KwaZulu-Natal and southern Mozambique. SAFR J of Bot. 74: 190-196.

Hunter, E. A., C. A. Glasbey and R. E. L. Naylor. 1984. The analysis of data from germination tests. J Agric Sci Cambridge. 102: 207-213.

Jain, N. K., and J. R. Saha. 1971. Effect of Storage Length on Seed Germination in Jute (Corchorus spp.). J.Agron. 63: 636-638.

Krishnan, P., S. Nagarajan, M. Dadlani and A.V. Moharir.2003. Characterization of wheat (Triticum aestivum) and soybean (Glycine max) seeds under accelerated ageing conditions by proton nuclear   magnetic spectroscopy. Seed Sci. Technol.31: 541-550.

Ladonne, F. 1989. Relationship Between standard germination test, conductivity test and field emergence of pea seeds. Acta Hort. 253: 153-162

Lopez–Castaneda, C., R. A. Richards, D.G. Farquhar and R. E. Williamson. 1996. Seed and seeding characteristics contributing to variation in early vigour among temperate cereals. Crop Sci. 36: 1257-1266.

Maguire, J. D. 1962. Speed of germination, aid in selection and evaluation for seedling emergence and vigour. Crop Sci. 2: 176-177.

McDonald, M. B. 1999. Seed deterioration: Physiology, repair and assessment. Seed Sci. Technol. 27: 177-237.

Mohammadi, H., A. Soltani, H.R. Sadeghipour and E. Zeinali. 2011. Effects of seed aging on subsequent seed reserve utilization and seedling growth in soybean. Inter J of Plant Prod. 5(1): 65-70.

Powell, A. A., and S. Matthews. 1984. Application of the controlled deterioration test to detect seed lots of Brussels sprouts with low potential for storage under commercial conditions. Seed Sci. Technol. v.12. pp. 649-657.

Ram, C., P. Kumario, O. Singh and R. K. Sardana. 1989. Relationship between seed vigour tests and field emergence in chick pea. Seed Sci. Technol. 17: 169-173.

Richards, R. A., A. G. Codon and G. J. Rebetzke. 1999. Traits to improve yield in dry environments In: Reyndds, M., I. Ortiz–Monasterio and A. McNab, eds. Applying physio to wheat breeding Mexico: CIMMYT.

Ruiz, M., I. Martin and C. D. Cuadra. 1999. Cereal seed viability after 10 years of storage in active and base germplasm collections. Field crops Res. 64:  229-236.

Saha, R. R., and W. Sultana. 2008. Influence of seed ageing on growth and yield of soybean. Bangladesh J Bot. 37: 6-21.

Soltani, A., E. Zeinali, S. Galeshi and N. Latifi. 2001. Genetic variation for and interrlationships among seed vigour traits in wheat from the Caspian Sea Coast of Iran. Seed Sci. Technol. 29: 653-662.

Steiner, J. J. 1990. Seedling rate of development index: indicator of vigor and seedling growth response. Crop Sci. 30: 1264-1271.

TeKrony D. M., and D. B. Egli. 1991. Relationship of seed vigor to crop yield: A Review. Crop Sci. 31: 816-822.

Verma, S. S., U. Verma and R. P. S. Tomer. 2003. Studies on seed quality parameters in deteriorating seed in Brassica (Brassica compestris). Seed Sci. Technol. 31: 389-396.